Θεσσαλονίκη.- ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το 2010, λίγο μετά τα μέσα του Μαΐου, ένας προγραμματιστής από τη Φλόριντα, εν ονόματι Laszlo Hanyecz, χρησιμοποίησε 10.000 bitcoins για ν’ αποκτήσει …δύο πίτσες, πραγματοποιώντας την πρώτη συναλλαγή που έγινε ποτέ στο συγκεκριμένο κρυπτονόμισμα. Τότε 10.000 bitcoins ισοδυναμούσαν με περίπου 25 δολάρια. Σήμερα, με ισοτιμία 10.000 δολαρίων ανά bitcoin, το ύψος της αγοράς του Λάζλο θα ανερχόταν σε …100 εκατ. δολάρια και ο ίδιος, αν δεν ήταν αμετάκλητα αποφασισμένος να αποκτήσει τις πιο ακριβοπληρωμένες πίτσες στην ιστορία, πιθανότατα θα χρησιμοποιούσε τα bitcoins του για να αγοράσει κάτι πολύ διαφορετικό -όπως ένα Airbus A320 για παράδειγμα ή μια έπαυλη στο Beverly Hills.

Για τους …aficionados του κρυπτονομίσματος, η μέρα αυτής της πρώτης αγοράς, γνωστή ώς «Bitcoin Pizza Day», αποτελεί έναν ιδιότυπο δείκτη της εντυπωσιακής ανάπτυξης του συγκεκριμένου κρυπτονομίσματος, το οποίο δημιουργήθηκε από κάποιον με το ψευδώνυμο Satoshi Nakamoto (ουδέποτε έγινε γνωστό ποιος ή ποιοι κρύβονται πίσω από αυτό το όνομα), «γεννήτορα» του λεγόμενου «genesis block», δηλαδή του πρώτου «μπλοκ» συναλλαγών, που είχε χρονοσήμανση (timestamp) «18:15:05 GMT, 3 Ιανουαρίου 2009».

Αν εκείνα τα πρώτα χρόνια ένα βασικό ερώτημα ήταν κατά πόσο μια πιτσαρία θα δεχόταν bitcoins για τα προϊόντα της (τελικά ο Λάζλο έδωσε τα bitcoins του σε έναν άγνωστο, που αγόρασε τις πίτσες με …δολάρια και του τις παρέδωσε παίρνοντας για αντάλλαγμα τα κρυπτονομίσματα), σήμερα οι ερωτήσεις γύρω από το BTC είναι πλέον πολύ διαφορετικές, με προεκτάσεις στην πολιτική, την οικονομία και την κοινωνία.

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ τις έθεσε στην Ελληνίδα κρυπτογράφο Φωτεινή Μπαλδιμτσή, επίκουρο καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών του Πανεπιστημίου George Mason στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ και ερευνήτρια στους τομείς της κρυπτογραφίας, ασφάλειας και ιδιωτικότητας δεδομένων και blockchain τεχνολογιών: Μπορούν εταιρείες-κολοσσοί όπως η Google, που έχει τεράστια υπολογιστική δύναμη, να επηρεάσουν τον τρόπο λειτουργίας του bitcoin; Πόσο εφικτό είναι να χρησιμοποιηθεί πράγματι το bitcoin για παράνομους σκοπούς; Θα βρισκόμαστε ακόμη στον 21ο αιώνα, όταν το κρυπτονόμισμα προσεγγίσει τον μέγιστο προβλεπόμενο αριθμό τεμαχίων; Πώς ενδέχεται να επηρεάσουν τη λειτουργία του η τεχνητή νοημοσύνη και τα Μεγάλα Δεδομένα; Και τελικά, τι είναι πιθανότερο να επιβιώσει περισσότερο στον χρόνο; Το bitcoin ή η τεχνολογία του blockchain πάνω στην οποία στηρίζεται;

Φούσκα ή μονόδρομος;

Στο ερώτημα ποιοι είναι οι τομείς στους οποίους έχει διεισδύσει περισσότερο η χρήση bitcoins, η Φωτεινή Μπαλδιμτσή λέει:

“ Η χρήση των Bitcoins είναι πλέον αρκετά μαζική και αφορά πληθώρα επιχειρήσεων. Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι πρόκειται για επιχειρήσεις κάθε είδους: από συνοικιακά εστιατόρια και σούπερ μάρκετ ως μεγάλες εταιρείες όπως η Microsoft, η Expedia, και η Wikipedia (δέχεται δωρεές σε Bitcoin). Προσφάτως μάλιστα, ένας δήμος στην Ελβετία ξεκίνησε να δέχεται πληρωμές φόρων σε Bitcoin, ενώ το ίδιο προτάθηκε και στην πολιτεία της Αριζόνας (στις ΗΠΑ) πριν από λίγες μέρες! Αναμένουμε να δούμε αν η πρόταση θα ψηφιστεί.

Η Φωτεινή Μπαλδιμτσή, 30 ετών σήμερα, γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Κολχικό Θεσσαλονίκης, όπου πήγε γυμνάσιο, ενώ, ελλείψει λυκείου στην ιδιαίτερη πατρίδα της, συνέχισε τις λυκειακές σπουδές της στον Λαγκαδά κι από εκεί στο τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, στο οποίο πέρασε πρώτη.

Σήμερα, το κάποτε άγνωστο bitcoin -για το οποίο το Forbes είχε γράψει εν έτει 2011 ότι «τελείωσε» και το Business Insider το είχε χαρακτηρίσει «ανέκδοτο» το 2013- βρίσκεται «ψηλά» στην ατζέντα του δημόσιου διαλόγου διεθνώς, έχει market capital περίπου 170 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ παρεισφρέει και στην καθημερινότητα: προσφάτως, δήμος στην Ελβετία άρχισε να δέχεται πληρωμές φόρων σε bitcoins, ενώ το ίδιο συζητιέται και στην Αριζόνα των ΗΠΑ. Κι ενώ τα κρυπτονομίσματα πληθαίνουν και εκατοντάδες χιλιάδες επιχειρήσεις ανά τον κόσμο (περίπου 100 στην Ελλάδα) δέχονται πλέον πληρωμές σε BTC κι άλλα cryptocurrencies, η τεχνολογία πίσω από το bitcoin, το blockchain, φαίνεται πως συγκεντρώνει πάνω της τα φώτα, καθώς οι πιθανές εφαρμογές της είναι πάμπολλες, από τη λειτουργία των λιμένων μέχρι τις μεταβιβάσεις ακινήτων, την ηλεκτρονική ψηφοφορία και τη διαχείριση ιατρικών φακέλων.

Στο ερώτημα εάν είναι όχι τεχνικά δυνατόν να χρησιμοποιηθεί το bitcoin για παράνομες συναλλαγές, απαντά:

«Το πρώτο διάστημα λειτουργίας του Bitcoin υπήρχε η ψευδαίσθηση ότι αποτελεί έναν ανώνυμο τρόπο πληρωμών. Γι’ αυτό τον λόγο χρησιμοποιήθηκε αρχικά σε underground markets για την αγοραπωλησία παράνομων προϊόντων. Στην πορεία όμως, έγινε αντιληπτό ότι το bitcoin δεν προσφέρει ανωνυμία και στην πραγματικότητα υπάρχει πολλές φορές τρόπος να ταυτοποιηθούν οι ιδιοκτήτες των νομισμάτων» (μιας και τεχνικά δεν ειναι πάντα εφικτη η ταυτοποίηση).

Αν και το Bitcoin δεν χρησιμοποιείται αυτή τη στιγμή για ανώνυμες συναλλαγές, υπάρχει πληθώρα άλλων κρυπτονομισμάτων που παρέχουν ανωνυμία στους χρήστες. Το ζήτημα με τέτοιου τύπου ανώνυμα συστήματα είναι πάντα κάπως «φιλοσοφικό». Από τη μια προστατεύουν τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών -γιατί να πρέπει η τράπεζα ενός κατόχου πιστωτικής κάρτας να γνωρίζει όλες τις συναλλαγές ενός χρήστη; Γιατί δεν μπορεί ο χρήστης να πραγματοποιεί ηλεκτρονικές συναλλαγές που είναι το ίδιο ανώνυμες όπως το να πλήρωνε με μετρητά;- από την άλλη όμως επιτρέπουν την συγκάλυψη πιθανών παράνομων συναλλαγών».

Πολλοί υποστηρίζουν ότι το bitcoin θα εξελιχθεί σε μια ακόμη φούσκα. Δεδομένου όμως ότι τα πάντα εξελίσσονται και αποκτούν ψηφιακή μορφή, δεν αποκλείεται το ψηφιακό χρήμα να είναι μονόδρομος.

«Δεν ξέρω αν το Bitcoin συγκεκριμένα θα επιβιώσει στον χρόνο αλλά αυτό που πιστεύω είναι ότι η τεχνολογία στην οποία στηρίζεται, αυτή του blockchain, ήρθε για να μείνει (γελάει). Και θα δούμε τη χρήση της τόσο σε κρυπτονομίσματα όσο και σε άλλες εφαρμογές…».